Ga naar: navigatie, zoeken

Helios

Romeinse rijk, Probus (276 - 282), antoninianus, (281), verzilverd koper, SOLI INVICTO.

Helios, de Romeinse Sol, is de zonnegod; hij verpersoonlijkt de levenscheppende kracht van het licht, onontbeerlijk voor alle leven op aarde.

De zonnegod wordt meestal afgebeeld met uit de haardos flitsende stralen, met een zweep of een globe of als menner van de zonnewagen getrokken door vier witte paarden, symbool voor de opkomende, zich steeds vernieuwende, de duisternis overwinnende zon.

Naargelang de herkomst van de cultus kon een andere naam voor deze god gebruikt worden. Zo zijn ook Apollo, Elagabal (Sol Invictus) en Mithras zonnegoden. Zijn geboortedag werd door de Romeinen gevierd op 25 december, het moment waarop de dagen weer lengen, Op Griekse munten komt Helios betrekkelijk zelden voor. We vinden de zonnewagen op dekadrachmen in 411 v.Chr. geslagen te Acragas; zijn beeltenis treffen we aan op kleine gouden munten uit Tarente en van 407 v.Chr. af op de munten van het eiland Rhodos, centrum van een zonnecultus.

Onder Seleuciden en Ptolemaeèn verscheen de zonnesymboliek (stralenkrans, Apollo) regelmatig op munten.

Rond 215 v.Chr. zien we reeds het frontale portret van Sol op een Romeinse bronzen uncia.

Tijdens de keizertijd benadrukken vooral Augustus, Nero, de Severi, Elagabalus, Aurelianus, Probus en Constantijn de Grote hun belangstelling voor de zonnegod.

Onder Elagabalus en later onder Aurelianus wordt Sol Invictus zelfs de belangrijkste godheid van het imperium; het vz-omschrift van een biljoenen munt uit Serdica laat hierover geen twijfel bestaan: SOL DOMINUSIMPERI ROMANI.

v.H.