Ga naar: navigatie, zoeken

Nikkel

nikkel, metaal dat in 1751 werd ontdekt; het duurde nog tot 1850 voor het als legeringselement werd toegevoegd aan de 5, 10 en 20 rappen van Zwitserland. Het was ook Zwitserland dat als eerste zuiver nikkelen munten sloeg: 20 rappen 1881. In België begon men zuiver nikkel toe te passen voor de 2 en 1 frank en de 50 centimesstukken die van 1922 tot 1935 geslagen werden.

Nederland voerde zuiver nikkel pas in 1948 in voor het slaan van dubbeltjes en kwartjes; de toepassing voor guldens en rijksdaalders volgde in resp. 1967 en 1969 toen de zilverprijzen zo gestegen waren dat de intrinsieke waarde de nominale gevaarlijk begon te naderen en zelfs overschreed.

Nikkel is het enige metaal dat zonder legeringselementen bruikbaar is als muntmetaal. Koper is weliswaar eeuwenlang ongelegeerd gebruikt, maar de betere slijtbestendigheid van brons heeft het gebruik van zuiver koper tegenwoordig volledig verdrongen.

Nikkel laat zich goed munten, het wordt, mede door het slaan, zeer slijtvast en behoudt zijn mooie op zilver lijkende glans ook na jarenlang gebruik. Dit komt doordat nikkel aan de lucht blootgesteld een afsluitend laagje vormt, dat het tegen verdere aantasting beschermt. Als vervanger voor zilver wordt meestal koper-nikkel gebruikt met 25% nikkel omdat dat goedkoper en beter vervormbaar is.

Nikkelen munten slijten echter minder en ze houden in het gebruik een mooiere glans.

Nikkel staat na koper op de tweede plaats onder de meest gebruikte muntmetalen. Doordat nikkel net als ijzer magnetisch is, laten nikkelen munten zich met een magneet gemakkelijk van niet-magnetische munten scheiden. Nikkel wordt oo vaak gebruikt in gelaagde munten (gelaagde metalen) om door de aanwezige hoeveelheid nikkel het magnetische selecteren in automaten mogelijk te maken.

In 1951, 200 jaar na de ontdekking van het nikkel, sloeg Canada een 5-centsstuk met als opschrift: 1751-1951.

Nikkellegeringen: koper-nikkel, nikkelmessing, nikkelbrons, nieuwzilver.

K.

  • Nikkel 1 gld 1967.jpg
  • Nikkel albert II 50 fr 1994.jpg
  • Nikkel belgie 1 frank 1922.jpg
  • Nikkel belgie 50 cent 1928.jpg
  • Nikkel canada 5 ct 1951.jpg
  • Nikkel ninaber van eyben dubbeltje 1982.jpg