Ga naar: navigatie, zoeken

Nationale Bank van België

Nationale Bank van België, centrale bank van België, opgericht onder de naam Banque Nationale (Nationale Bank) naar ontwerp van H.J.W. Frère-Orban bij wet van 5 mei 1850 als naamloze vennootschap. Zij kreeg het feitelijke alleenrecht tot bankbiljettenuitgifte en nam van de Algemeene Nederlandsche Maatschappij het rijkskassierschap over. In 1873 kregen haar biljetten de status van wettig betaalmiddel en sinds 1887 wordt ook haar Nederlandse naam op haar biljetten vermeld. In 1900 werd haar nieuwe handelsnaam vastgesteld als Banque Nationale de Belgique (Nationale Bank van België). Tijdens de beide wereldoorlogen werd haar emissiebevoegdheid door de Duitse bezetter overgedragen aan De Emissiebank.

Reeds in 1926 waren haar coupures van 20 en 5 frank door de staat overgenomen en in 1935 werd deze maatregel ook op haar biljet van 50 frank toegepast; thesauriebiljetten.

In 1935 werd tevens in het kader van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (1921) een monetaire overeenkomst gesloten waardoor haar biljetten in Luxemburg wettig betaalmiddel werden. In 1948 werd de helft van haar aandelen overgenomen door de staat; zij bleef evenwel een autonome instelling.

Bij wet van 23 december 1988 werd haar statuut zonder beperking in tijd verlengd en werd bepaald dat haar nieuwe modellen tevens de Duitse benaming zullen dragen: Belgische Nationalbank. Zij produceert haar biljetten in een eigen drukkerij die ook veiligheidsdrukwerk voor andere financiële instellingen vervaardigt. In haar vestiging

te Brussel beschikt de Bank over een Museum voor geschiedenis van de Bank en van het geld in het algemeen.

De eerste twee reeksen biljetten, ingevoerd in 1851 naar ontwerp van Leopold Wiener en in 1869 naar ontwerp van Henri Hendrickx waren voorzien van zgn. identieke druk. In 1894 werd de vierkleurendruk ingevoerd met een biljet van 20 frank naar ontwerp van Louis Titz, weldra gevolgd door biljetten met allegorische voorstellingen naar ontwerp van Constant Montald.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de inderhaast gerealiseerde reeks rekeningen-courant in omloop gebracht, in 1920 gevolgd door de nationale reeks naar ontwerp van Jean-Francois Freund.

Na de Tweede Wereldoorlog werd in het kader van de geldzuivering 1944 de Londense Reeks aangewend, spoedig echter vervangen door de dynastiereeks]], ontworpen door Jules Vanpaemel.

Ter gelegenheid van het 100-jarige bestaan van de Bank werd de eeuwfeestreeks uitgegeven naar ontwerp van Louis Buisseret. Hierop volgde vanaf 1962 een reeks beroemde Belgische personages, ontworpen door Florenzo Masino-Bessi en vanaf 1978 een tweede reeks van de hand van Yvon Adam, Manfred Hürrig, Maurice Pasternak en Anne Velghe. In 1992 werd een biljet van 10.000 frank aan deze reeks toegevoegd met het dubbelportret van koning Boudewijn en koningin Fabiola naar ontwerp van Monique Golaire en Kenneth Ponsaers.

De Nationale Bank van België ontwierp de biljetten type rekening courant 1914 van 1, 2, 20, 100 en 1000 frank, biljetten Algemeene Maatschappij/Société Générale 1914-1915: 1, 2, 5, 20, 100 en 1000 frank. Daarnaast drukte zij de Luxemburgse 20 en 100 frank 1873 (Banque Nationale) en de 100 frank 1956; letteraanduiding eurobiljetten: T.

G.

Lit.:

Kauch, P., De Nationale Bank van België 1850-1918 (Brussel, 1950);

Belgische munten en biljetten sedert 1830 (Brussel, 1986);

De fraaie frank; Belgische munten en biljetten sedert 1830 (Brussel, 1989);

Het vorstenportret op munt en biljet 1830-1991 (Brussel, 1991).


  • Nationale bank belg gebouw freund.jpg
  • Nationale bank van belgie 1000 fr 1981 Getry.jpg
  • Nationale bank van belgie 100 belga.jpg
  • Nationale bank van belgie 100 fr 1942 ontw minguet.jpg
  • Nationale bank van belgie 100 fr 1978.jpg
  • Nationale bank van belgie 200 belga.jpg
  • Nationale reeks 100 fr 1919.jpg
  • Nationale reeks minguet freund.jpg